AGRO DORADCA

Nasza Kancelaria współpracuje przy współtworzeniu specjalistycznego czasopisma Agrodoradca, przeznaczonego dla rolników. Agrodoradca przedstawia specjalistyczne porady z zakresu prawa rolnego i finansowania działalności rolników, które mogą być przydatne przy prowadzeniu działalności rolnej. W najnowszym numerze między innymi o prawie pierwokupu przy zakupie ziemi rolnej. Zapraszamy do lektury i kontaktu we wszystkich sprawach z zakresu prawa rolnego.

Agrodoradca

Projekt zmian w ustawie prawo łowieckie

W dniu 15 stycznia bieżącego roku do Marszałka Sejmu wpłynął poselski projekt nowelizacji ustawy prawo łowieckie. Po I czytaniu na posiedzeniu Sejmu, został skierowany do prac w Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa oraz Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi, która zakończyła prace 9 marca. Zgodnie z obecnym kształtem projektu ustawy, zmiany czekają nas już od dnia 1 czerwca 2016 roku, zaś niektóre nowe instytucje wejdą w życie już po 14 dniach od uchwalenia ustawy. Nowelizacja dotyka zarówno dzierżawców i zarządców obwodów łowieckich, jak i rolników, zakłada również zwiększone zaangażowanie administracji rządowej.

 

Podstawowe założenia

 

Zgodnie z uzasadnieniem poselskiego projektu „Nowelizacja niniejszej ustawy ma na celu przede wszystkim zracjonalizowanie gospodarki łowieckiej w powiązaniu z gospodarką rolną”. W trakcie przeprowadzonych konsultacji społecznych okazało się, że obecny sposób szacowania szkód i wypłaty odszkodowań jest dalece niezadowalający. W związku z niewydolnością finansową obwodów łowieckich, w wypłatę odszkodowań zaangażowany zostanie Skarb Państwa. Prowadzenie postępowania likwidacyjnego zostanie przekazane z rąk obwodów łowieckich w ręce wojewodów. Według prognoz parlamentarzystów może to doprowadzić do utworzenia około 380 dodatkowych etatów w urzędach wojewódzkich na potrzeby czekających je zmian.

 

Najważniejszą zmianą jest zmiana podmiotu obowiązanego do wypłaty odszkodowania oraz do przeprowadzenia oględzin i oszacowania szkód. Podczas gdy obecnie są to dzierżawcy lub zarządcy obwodu łowieckiego, najprawdopodobniej od 1 czerwca 2016 roku będą to wojewodowie. Sprawy odszkodowań wyrządzonych w uprawach i płodach rolnych przez dziki, łosie, jelenie, daniele i sarny, a także tych wyrządzonych przy wykonywaniu polowania, są typowymi sprawami cywilnymi. O ile dotychczas w początkowym stadium spór był rozwiązywany między samymi stronami, o tyle- według nowelizacji, już na etapie oględzin i szacowania szkód w sprawie, jako organ administracyjny, pojawia się wojewoda. Dodatkowo w trakcie prac nad projektem została zgłoszona poprawka na mocy której do katalogu zwierząt miałyby zostać dodane zające. Wprowadzenie takiej zmiany miałoby duże znaczenie dla ewentualnych poszkodowanych, jednak nie wyczerpuje katalogu wszystkich zwierząt wyrządzających szkody w uprawach (np. żurawie, wydry, lisy, gęsi itp.).

 

Finansowanie odszkodowań

 

Obecnie odszkodowania są finansowane bezpośrednio przez dzierżawców lub zarządców obwodów łowieckich, a także przez nich szacowane. Nadchodząca nowelizacja przenosi dany obowiązek na Skarb Państwa reprezentowany przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkód. Z kolei Skarb Państwa będzie wynagradzał szkody przy pomocy tzw. Funduszu Odszkodowawczego.

 

Fundusz Odszkodowawczy będzie nowym funduszem celowym, utworzonym na potrzeby omawianej nowelizacji, którego dysponentem będzie minister właściwy do spraw środowiska. Przychody Funduszu stanowić będą przede wszystkim roczne składki wnoszone przez dzierżawców lub zarządców obwodów łowieckich, a także darowizny i zapisy, dotacje z budżetu państwa i inne dochody uzyskane na rzecz tego Funduszu. Powyższe oznacza, iż obwody łowieckie zamiast płacić odszkodowania, będą obowiązane do zapłaty składek.

 

Składki te będą ustalane przez właściwego wojewodę corocznie do 31 stycznia każdego roku, na podstawie iloczynu wyrażonej w hektarach powierzchni obwodu łowieckiego i równowartości pieniężnej żyta, przy zastosowaniu wskaźnika przeliczeniowego, który nie może być większy niż 0,1q żyta za jeden hektar. Co ciekawe, wysokość składki będzie zwiększać się proporcjonalnie do wyrażonego w procentach stopnia niezrealizowania w roku poprzedzającym rok ustalenia wysokości składki, rocznego planu łowieckiego w zakresie pozyskania zwierzyny. W przypadku niezrealizowania powyższego planu, dzierżawca lub zarządca obwodu łowieckiego będzie obowiązany do wniesienia składki w podwójnej wysokości. Składki będą traktowane jak zobowiązania podatkowe w rozumieniu ordynacji podatkowej oraz będą podlegały egzekucji administracyjnej. Składki te będą mogły być rozłożone na raty. W efekcie projektowanych zmian zamiast odszkodowań, obwody łowieckie, zostaną obciążone nowa daniną publiczną.

 

Jeżeli ustawa wejdzie w życie z dniem 1 czerwca 2016 roku, już w tym roku pojawi się obowiązek uiszczenia wymienionych składek. Zgodnie z art. 2 projektu ustawy, wojewoda ma ustalić wysokość składki na drugą połowę roku do dnia 30 czerwca br.

 

Nowa procedura

 

Po wejściu w życie nowelizacji, poszkodowani rolnicy powinni złożyć wniosek do właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkód wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, który przekaże wniosek właściwemu wojewodzie. Dotychczas wójtowie etc. mogli na wniosek stron uczestniczyć jako mediatorzy w rozwiązywaniu sporu. Powyższe rozwiązanie zniknie z ustawy wraz z wejściem w życie nowych przepisów. Obecnie wniosek należy złożyć w terminie 3 dni od stwierdzenia zaistnienia szkody, zaś w przypadku sadów- w terminie 14 dni. Omawiana ustawa zakreśla znacznie mniej ostry termin, wskazując tylko, iż powinien on umożliwiać dokonanie oględzin i oszacowanie szkód.

 

Obecnie, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 8 marca 2010 roku w sprawie sposobu postępowania przy szacowaniu szkód oraz wypłat odszkodowań za szkody w uprawach i płodach rolnych, oględziny nie są dokonywane w niektórych sytuacjach (m.in. w przypadku wystąpienia szkód w płodach rolnych albo wyrządzonych przez dziki na łąkach i pastwiskach). Nowa ustawa nie przewiduje zmiany w tym zakresie. Oględziny i szacowanie szkód będzie przeprowadzał wojewoda nie później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku. W oględzinach nadal będą mieli prawo brać udział, jako strony postępowania, właściciel lub posiadacz gruntów rolnych oraz dzierżawca lub zarządca obwodu łowieckiego; na pisemny wniosek stron, na prawach i obowiązkach organizacji społecznej w rozumieniu prawa administracyjnego, może w nich uczestniczyć również przedstawiciel właściwej ze względu na miejsce wystąpienia szkód izby rolniczej. Istotne dla omawianej regulacji jest to, że kwestie dotychczas regulowane rozporządzeniem, zostały częściowo wprowadzone do ustawy.

 

Wojewoda będzie zawiadamiał podmioty działające na prawach stron w ciągu 7 dni od otrzymania stosownego wniosku o planowanym terminie przeprowadzenia oględzin. Po ich przeprowadzeniu nadal będzie sporządzany protokół, jednak jego zakres został nieco bardziej uszczegółowiony w treści nowych przepisów, m.in. przez obowiązek zawarcia w nim informacji o zakresie i wielkości szkód oraz proponowanej wysokości odszkodowania. Strony będą miały prawo wniesienia zastrzeżeń do protokołu w ciągu  7 dni od dnia przedłożenia protokołu do podpisu. Ważne jest, by zgłosić je przed podpisaniem protokołu, gdyż informacja o braku zastrzeżeń albo o wniesionych zastrzeżeniach lub o odmowie podpisania protokołu będzie umieszczana w treści dokumentu. Zastrzeżenia wniesione do protokołu wojewoda rozpatruje w terminie 7 dni od dnia ich wniesienia, po czym ustala wysokość odszkodowania w drodze decyzji administracyjnej. Decyzja wydana przez wojewodę jest ostateczna, jednak strona niezadowolona z decyzji może, w terminie miesiąca od dnia jej doręczenia, wnieść powództwo do sądu właściwego ze względu na miejsce położenia gruntów rolnych. Wojewoda z kolei wypłaci odszkodowanie niezwłocznie, jednak nie później niż w terminie 14 dni.

 

Rzeczoznawcy do szacowania szkód

 

Nowelizacja wprowadza możliwość skorzystania w toku postępowania likwidacyjnego z opinii rzeczoznawców. Ustawa wskazuje, iż listy takich rzeczoznawców będą prowadzone przez właściwe izby rolnicze, zaś rzeczoznawcami uprawnionymi do występowania w toku postępowania z opinią, będą osoby fizyczne umieszczone na wspomnianej liście, które posiadają wiedzę praktyczną i teoretyczną z zakresu ustalania i szacowania szkód w uprawach lub płodach rolnych oraz nie były skazane prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo, w tym skarbowe, a także posiadają wyższe wyksztalcenie rolnicze i co najmniej roczne doświadczenie w doradzaniu z zakresu ustalania i szacowania szkód w uprawach i płodach rolnych. Dalsze kwestie związane z dopuszczaniem rzeczoznawców do wykonywania czynności, wynagradzaniem oraz wpisywaniem ich na właściwe listy mają zostać uregulowane rozporządzeniem ministra właściwego do spraw środowiska w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw rolnictwa.

 

Z opinii rzeczoznawcy strony postępowania będą mogły skorzystać w przypadku wniesienia zastrzeżeń do protokołu z oględzin przeprowadzonych z udziałem wojewody. Wówczas strona zgłaszająca zastrzeżenie będzie mogła w terminie 14 dni od dnia wniesienia zastrzeżenia, przedstawić opinię rzeczoznawcy wpisanego na listę,  która powinna określać zarówno informację o zakresie i wielkości szkód, jak i proponowaną wysokość odszkodowania. W przypadku wniesienia takiej opinii, wojewoda rozpatruje zastrzeżenia wniesione do protokołu łącznie z tą opinią w terminie 7 dni od dnia otrzymania opinii. W przypadku gdy wojewoda w decyzji ustalającej wysokość przyznanego odszkodowania uwzględni wysokość szkody zaproponowaną opinią rzeczoznawcy, stronie przysługuje zwrot kosztów z tytułu wynagrodzenia za sporządzenie przedstawionej przez nią opinii rzeczoznawcy, która została uwzględniona. W przypadku niezadowolenia strony z decyzji, nadal przysługuje jej uprawnienie do wniesienia powództwa do sądu.

 

Podsumowanie

 

Do spraw z zakresu szkód wyrządzonych w uprawach i płodach rolnych przez dziki, łosie, jelenie, daniele i sarny oraz przy wykonywaniu polowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie projektowanej ustawy zastosowanie mają przepisy dotychczasowe.

 

Nadchodzące zmiany, o ile zostaną wprowadzone, przenoszą odpowiedzialność za wynagrodzenie szkód łowieckich na Skarb Państwa. Spór i roszczenia o naprawienie szkody zostaje przeniesiony na zupełnie inny poziom. W nowym (projektowanym) stanie prawnym rolnik-poszkodowany nie będzie musiał prowadzić sporu z kołem łowieckim (lub dzierżawcą obwodu), które częstokroć działają nierzetelnie (oczywiście nie dotyczy to wszystkich kół łowieckich). Nowa procedura, przynajmniej w założeniu, będzie bezpieczniejsza ponieważ będzie jeden odpowiedzialny podmiot za ustalenie i wypłatę odszkodowań. Czasami w praktyce zdarza się tak, że teren dotknięty szkodą wyrządzoną przez zwierzynę jest położony na terenie kilku obwodów łowieckich co utrudnia uzyskanie odszkodowania. Nowelizacja ustawy pozwoli na uniknięcie takich sytuacji. Sama procedura wydaje się uregulowana w sposób znacznie poprawniejszy niż dotychczas, dopuszczając już na etapie przedsądowym wprost powoływanie się na wykwalifikowanych biegłych – rzeczoznawców. Uzależnienie wysokości składki od stopnia zrealizowania planu łowieckiego w zakresie pozyskania zwierzyny zdaje się również mieć funkcję stymulującą obwody łowieckie do sprawniejszego działania.

Zmiany w ustawie o wyścigach konnych

Tytułem wstępu

W dniu 19 lutego 2016 roku grupa posłów wniosła do Marszałka Sejmu projekt ustawy o zmianie ustawy o wyścigach konnych; projekt dotyczy zmiany organizacji Rady Polskiego Klubu Wyścigów Konnych oraz trybu powoływania i odwoływania Prezesa Polskiego Klubu Wyścigów Konnych. Poza samą zmianą treści ustawy, projekt przewiduje powołanie nowej Rady Polskiego Klubu Wyścigow Konnych oraz Prezesa w ciągu 60 dni od dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej. Kadencja Rady trwająca w dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej potrwa do dnia pierwszego posiedzenia „nowej” Rady. Natomiast kadencja Prezesa upłynie z dniem powołania Prezesa w myśl przepisów ustawy zmieniającej. Pierwsze posiedzenie nowej Rady zwoła minister własciwy do spraw rolnictwa. W opinii twórców projektu, projekt jest zgodny z prawem Unii Europejskiej, zaś wejście w życie projektu ustawy nie będzie miało wpływu na konkurencyjność gospodarki i przedsiębiorczość, w tym na funkcjonowanie przedsiębiorstw, jak również na sytuację i rozwój regionalny.

Sąd Najwyższy stwierdził, iż nie uznaje za celowe opiniowania niniejszego projektu, jednakże, jako bezpośrednio zainteresowany, opinię taką przedłożył Polski Klub Wyścigów Konnych. Poza drobnymi zastrzeżeniami do przedłożonej treści projektu, PKWK zgłosiło w opinii liczne sugestie co do rozszerzenia zakresu zmiany obowiązującej ustawy. Proponowane zmiany miałyby dotyczyć głównie zakładów wzajemnych, zabezpieczeń zakładów i wprowadzenia opłat od stawek zakładów na rzecz PKWK. Co więcej, w przypadku zainteresowania przez posłów proponowanymi zmianami, Klub zadeklarował gotowość do wypracowania projektu konkretnych zapisów regulacyjnych. Póki co, prace trwają w Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi, w związku z czym musimy jeszcze poczekac na finalny kształt ustawy, jednak warto się już teraz pochylic nad jej pierwotnymi założeniami.

Rada

Członkowie Rady nadal będą powoływani i odwoływani przez ministra właściwego do spraw rolnictwa, jednak skład Rady zostanie okrojony, zaś sposób powoływania jej członków zostanie usztywniony. Podczas gdy obecnie organ może liczyć od 15 do 25 Radnych, po wejściu projektu w życie, Radnych będzie tylko i równo 9. W uzasadnieniu projektu posłowie wskazują, iż ma to na celu poprawę zdolności Rady do podejmowania decyzji i wypracowania konsensu.

Zgodnie z założeniami, 6 członków Rady będzie powoływanych spośród kandydatów przedstawionych przez organizatorów wyścigów konnych, organizacje zrzeszające hodowców koni ras dopuszczonych do udziału w wyścigach konnych, lub spośród osób, które zgłosiły indywidualnie swoją kandydaturę na członka Rady, będących w okresie pięciu lat poprzedzających zgłoszenie tej kandydatury hodowcami lub właścicielami co najmniej 5 koni ras dopuszczonych do udziału w wyścigach konnych; ostatnia z wymienionych grup wzbudza, zgodnie z przedłożoną opinią, obiekcje Polskiego Klubu Wyścigów Konnych, jako niereprezentatywna. Posłowie uzasadniają, iż największa reprezentacja tych grup podmiotów jest uzasadniona okolicznością, iż podmioty te ponoszą zasadnicze ryzyko ekonomiczne działalności związanej z wyścigami konnymi.

Dwaj Radni zostaną wybrani spośród kandydatów przedstawionych przez organizacje zrzeszające trenerów lub jeźdźców, natomiast 1 członek będzie przedstawicielem ministra właściwego do spraw rolnictwa.

Kadencja Rady pozostanie czteroletnia, jednak doprecyzowano moment jej rozpoczęcia jako dzień zebrania się Rady na pierwsze posiedzenie, które zwołuje minister właściwy do spraw rolnictwa. W dalszej części- poszerzono kompetencje Rady o prawo do wnioskowania o odwolanie Prezesa oraz członka Rady, jezeli członek ten wykonuje swój mandat w sposób utrudniający lub uniemożliwający pracę Rady. Obecnie minister właściwy do spraw rolnictwa może odwoływać przed upływem kadencji członka Rady, a na jego miejsce powoływać innego, na wniosek organizacji, która zgłosiła jego kandydaturę. Zmieniony przepis przewiduje możliwość odwołania członka Rady zarówno na wniosek organizacji uprawnionej do przedstawiania kandatów do Rady, jak i samej Rady lub z inicjatywy ministra, co pozostawia w jego rękach de facto prawo do swobodnego odwoływania członków.

Projekt dodaje zapis, że Rada wybiera ze swojego składu przewodniczącego oraz nie więcej niż 2 jego zastępców; przewodniczący Rady lub jego upoważniony zastępca zwoływać będą posiedzenia Rady z własnej inicjatywy lub na wniosek ministra właściwego do spraw rolnictwa. Zgodnie z projektowaną zmianą, uchwały Rady będą podejmowane zwykłą większością głosów, przy kworum wynoszącym 5 członków.

Ponadto uregulowano również kwestię ustania członkostwa, które ma następować wskutek śmierci, rezygnacji, odwołania przez ministra lub popwłania członka Rady na Prezesa. W powyższych przypadkach, minister właściwy do spraw rolnicwa powoła kolejnego kadydata na okres do zakończenia kadencji Rady, odpowiednio spośród przedstawicieli grup, z których został wybrany ustępujący Radny. Jak już wspomnieliśmy na wstępie, wejście w zycie projektowanej ustawy ma wiązać się z ustaniem kadencji obecnie działającej Rady.

Prezes

W obecnym stanie prawnym Prezes jest powoływany i odwoływany na wniosek Rady przez ministra właściwego do spraw rolnictwa. Projektowane zmiany zakładają, iż minister nie będzie potrzebował już danego wniosku do powołania i odwołania Prezesa, co posłowie uznaja za usprawnienie trybu. Nowością jest, iż pełnienia funkcji Prezesa nie będzie można łączyć ze świadczeniem pracy u innego pracodawcy oraz z wykonywaniem, sprzecznych z obowiązkami wynikającymi z pełnionej funkcji, innych zajęć zarobkowych. Co ciekawe, zmieniony art. 9 nie przewiduje kadencyjności funkcji Prezesa.

Kompetencje Prezesa zostały istotnie poszerzone o uprawnienie do przeprowadzania kontroli organizatorów wyścigów konnych pod względem zdolności działalności w zakresie organizowania wyścigów z przepisami o wyścigach konnych. Ponadto uregulowano sytuację niemożności pełnienia funkcji przez Prezesa, nieobsadzenia stanowiska lub jego nieobecności, poprzez przekazanie jego obowiązków na dany czas przewodniczącemu Rady. Ostatnia ze zmian również budzi sprzeciw Polskiego Klubu Wyścigów Konnych, który twierdzi, iż może ona prowadzić do zjawiska dwuwładzy oraz zawiera w sobie element kontrolny poprzez akt powierzenia obowiązków.

Zmiany dotyczą również art. 15, w którym zakłada się ustalenie terminu do złożenia sprawozdania z działalności PKWK- do dnia 30 czerwca w roku następujacym po roku objetym sprawozdaniem. Również w przypadku Prezesa, jak juz wspomnielismy na wstępie, wejście w życie projektowanej ustawy oznaczać będzie ustanie kadencji obecneog Prezesa.

Tytułem podsumowania

Projekt ustawy zakłada przede wszystkim silniejszy wpływ ministra do spraw rolnictwa na organy, a tym samym całą działalność, Polskiego Klubu Wyścigów Konnych. Sama ustawa zdaje się w sposób prawidłowy porządkować kwestie będące przedmiotem jej regulacji. Nadanie Prezesowi kompetencji kontrolnych w połączeniu z brakiem kadencyjności w znaczny sposób wzmacnia jego pozycję, co może w istotny sposób przełożyć się na funkcjonowanie PKWK, jak i samych organizatorów wyścigów konnych.

Przedłużenie vacatio legis nowej ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego.

W dniu 16 grudnia 2015 roku obecny Sejm uchwalił zmianę do ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 roku o kształtowaniu ustroju rolnego. Nowa ustawa, jak już wskazywaliśmy w swoich wpisach, miała wejść w życie w dniu 1 stycznia 2016 roku i wprowadzała daleko idące zmiany do zasad obrotu ziemią rolną. Główne zmiany jakie wprowadzała ustawa zostały przez nas wskazane w poniższym artykule http://walterwronski.pl/blog/?p=17.
Zmiana ustawy zaproponowana przez posłów Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość dotyczy tylko przedłużenia okresu wejścia w życie nowej ustawy. Zgodnie z uchwaloną zmianą ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego wejdzie w życie nie jak planowano 1 stycznia 2016 roku, a 1 maja 2016 roku. .
Za przyjęciem zmiany głosowało 290 posłów Klubu Parlamentarnego PiS, Kukiz15 i Nowoczesnej. Następnie ustawa została przekazana Prezydentowi RP i Marszałkowi Senatu. Z informacji sejmowej wynika iż Senat RP nie wniósł poprawek do zmiany ustawy. Aktualnie uchwalona zmiana oczekuje na stanowisko Prezydenta RP.
Po podpisaniu zmiany ustawy przez Prezydenta w dniu 21 grudnia 2015 roku, zmiana wejdzie w życie 31 grudnia 2015 roku. Przedłużony zatem zostanie okres tzw. vacatio legis ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 roku o kształtowaniu ustroju rolnego do dnia 1 maja 2016 roku. Do tego czasu obrót ziemią rolną będzie się odbywać na dotychczasowych zasadach.

Bezumowne korzystanie z gruntów Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa – abolicja należności.

Łukasz Walter, Grzegorz Wroński –radcy prawni z Kancelarii Radców Prawnych Walter & Wroński s.c.

W poprzednim wpisie wskazaliśmy na nowe zasady obrotu nieruchomościami rolnymi, które zostały wprowadzone przez nową ustawę o kształtowaniu ustroju rolnego. Zmiany te wejdą w życie w dniu 1 stycznia 2016 roku. Nowe zasady obrotu nieruchomościami rolnymi nie są jedynymi istotnymi kwestiami o których mowa w ww. ustawie.

Ustawodawca w art. 23 nowej ustawy odniósł się do tzw. bezumownego korzystania z nieruchomości pochodzących z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa.

Przez bezumowne korzystanie rozumie się dysponowanie/dzierżenie danej nieruchomości bez tytułu prawnego do niej. Jest to sytuacja obecnie dość powszechna (również w województwie pomorskim), ponieważ odsetek gruntów znajdujących się w Zasobie, a będących przedmiotem bezumownego korzystania jest obecnie bardzo wysoki. Zazwyczaj wynika to z faktu, iż po wygaśnięciu umowy dzierżawy danej nieruchomości nie jest ona przedłużona przez strony (Agencja Nieruchomości Rolnych i dzierżawca), jednak grunt będący przedmiotem dzierżawy w dalszym ciągu jest użytkowany przez dotychczasowego dzierżawcę. Dotychczasowy dzierżawca dba o grunt, o jego właściwa kulturę, dokonuje zasiewów, często dalej pobiera dopłaty unijne do hektara. Czasami odbywa się to za wiedzą i przyzwoleniem Agencji (stan ten nie jest jednak w żaden sposób legalizowany), często jednak Agencja nie ma świadomości o takim wykorzystaniu należących do Zasobu gruntów.

Jest to sytuacja skrajnie niekorzystna dla osób, które władają nieruchomością z Zasobu bez tytułu prawnego. Agencja może bowiem, zgodnie z treścią art. 39b ustawy z dnia 19 października 1991 roku o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, żądać zapłaty kwoty stanowiącej 5-krotność wywoławczej wysokości czynszu (który byłby należny Agencji jeśli doszłoby do zawarcia umowy dzierżawy). Przy wysokim areale dzierżawionych nieruchomości z Zasobu, 5-krotność stawki czynszu może stanowić bardzo dużą kwotę do zapłaty na rzecz Agencji.

Ustawodawca w nowej ustawie o kształtowaniu ustroju rolnego próbuje rozwiązać ten problem dokonując swoistej abolicji dla osób władających nieruchomościami bez tytułu prawnego. Zgodnie z treścią ww. art. 23 Agencja może, na wniosek osoby zainteresowanej, umorzyć, odroczyć lub rozłożyć na raty należności z tytułu bezumownego korzystania. Należy jednak spełnić kilka istotnych warunków:

  • wniosek musi zostać złożony do Agencji przez osobę władającą gruntami Zasobu bez tytułu prawnego w terminie 30 dni od dnia wejścia w życie ustawy – tj. do dnia 31 stycznia 2016 roku,
  • nieruchomość, której dotyczy wniosek powinna być władana przez wnioskodawcę w dobrej wierze lub przez okres ponad 10 lat,
  • właściwa miejscowo izba rolnicza wyda pozytywną opinię do wniosku.

Należy zatem stwierdzić, że w dniu 1 stycznia 2016 roku otwiera się 30-dniowe „okienko”, dla osób korzystających bez tytułu prawnego z nieruchomości z Zasobu, do złożenia stosownego wniosku. Wnioski składane przez zainteresowanych będą opiniowane przez właściwe terenowo izby rolnicze (Agencja sama będzie występowała o wydanie opinii do izb), a następnie rozpatrywane przez Agencję. Oczywiście w ramach rozpatrzenia ww. wniosków Agencja będzie badać czy wniosek wpłynął w terminie, czy nieruchomość była dzierżona w dobrej wierze lub ponad 10 lat. Wnioski które wpłyną do Agencji po upływie wskazanego terminu nie będą brane pod uwagę – zostaną pozostawione bez rozpoznania.

Wskazać trzeba również, że spełnienie ww. warunków nie gwarantuje pozytywnego rozpatrzenia wniosku. Zależy to również od sytuacji indywidualnej każdego wnioskodawcy.

Wnioski do Agencji o umorzenie, odroczenie lub rozłożenie na raty należy składać zgodnie z procedurą wskazaną w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 listopada 2009 roku w sprawie szczegółowych przesłanek odroczenia, rozłożenia na raty lub umorzenia należności Agencji Nieruchomości Rolnych oraz trybu postępowania w tych sprawach.

Wniosek ten powinien zostać złożony na piśmie we właściwym terenowo oddziale Agencji (wyjątkiem jest sytuacja w której wniosek kieruje się do Biura Prezesa Agencji, ale tylko jeśli dotyczy należności z umów zawartych przez Prezesa Agencji). Sam wniosek powinien zawierać dokładne informacje, dotyczące przesłanek umorzenia, odroczenia bądź rozłożenia na raty całości lub części należności. Trzeba również zamieścić opis przyczyn dlaczego wnioskodawca uważa wniosek za uzasadniony. Powinien się również znaleźć opis obecnej sytuacji finansowej i materialnej wnioskodawcy. Do wniosku należy koniecznie załączyć dokumenty uzasadniające treść wniosku.

Jeżeli Agencja uzna że wniosek ma braki wezwie wnioskodawcę do jego uzupełnienia. Uzupełnienia należy dokonać w terminie 14 dni od daty otrzymania wezwania z Agencji. Nie dochowanie terminu do uzupełnienia wniosku skutkować będzie pozostawieniem go bez rozpoznania. Zarówno w przypadku samego składania wniosku jak i jego ewentualnego uzupełniania dla zachowania terminu wystarczy nadanie przesyłki w polskiej placówce pocztowej.

W przypadku jeśli należność mająca ulec umorzeniu przekracza kwotę stu tysięcy złotych, konieczne dla uzyskania umorzenia jest zgoda ministra właściwego dla spraw rozwoju wsi. Dodatkowo informacja o takim umorzeniu będzie każdorazowo zamieszczana w Biuletynie Informacji Publicznej (ogłoszenie zawiera podstawę prawną i kwotę umorzenia).

Z praktycznego punktu widzenia opisany przepis ma istotne znaczenie dla szerokiej masy osób, które do tej pory władały nieruchomościami z Zasobu bez tytułu prawnego. Dla wielu otwiera się bowiem możliwość do uniknięcia wysokiej karnej opłaty (5-krotność stawki czynszu) na rzecz Agencji.

W razie pojawiających się wątpliwości czy zagadnień prawnych związanych z prawem rolnym zapraszamy do kontaktu z radcami prawnymi z Kancelarii Walter & Wroński Kancelaria Radców Prawnych s.c.

Proces rejestracji klubu sportowego prowadzonego w formie stowarzyszenia.

Kwestia zakładania klubów sportowych była już  poruszana dlatego nie będziemy przedstawiać problematyki klubów sportowych jako takich, ani form w jakich one działają, ale skupimy się na omówieniu procesu rejestracji klubu sportowego, działającego w formie stowarzyszenia. Znaczna bowiem większość klubów jeździeckich działa właśnie w tej formie. Póki co rzadko bowiem decydujemy się na tworzenie klubów działających w formie spółek. Do zakładania i rejestracji klubów jeździeckich działających w formie stowarzyszeń stosować będziemy przede wszystkim normy ustawy prawo o stowarzyszeniach z 7 kwietnia 1989 roku oraz normy ustawy prawo o sporcie z dnia 25 czerwca 2010 roku. Obie wskazane ustawy regulują bowiem działalność szczególnego rodzaju stowarzyszeń, jakimi są kluby sportowe.

Na wstępie należy wyjaśnić co będziemy rozumieli pod pojęciem klubu sportowego. W tej mierze ustawa wskazuje nam, że klubem sportowym jest organizacja, której zadaniem jest prowadzenie działalności sportowej, a więc wszelkich form aktywności fizycznej, które przez uczestnictwo doraźne lub zorganizowane wpływają na wypracowanie lub poprawienie kondycji fizycznej i psychicznej, rozwój stosunków społecznych lub osiągnięcie wyników sportowych na wszelkich poziomach. Kluby sportowe zgodnie z ustawą posiadają osobowość prawną, a więc nie mogą być prowadzone w formie stowarzyszenia zwykłego. W związku z tym powszechnie spotykam się z opinią, że kluby sportowe prowadzone w formie stowarzyszenia muszą być wpisane do Krajowego Rejestru Sądowego. W mojej ocenie takie założenie jest błędne. Możliwe jest bowiem prowadzenie klubu sportowego w formie stowarzyszenia, będącego osobą prawną bez wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego. Zgodnie bowiem z art. 4 ust.7 w zw. z art. 4 ust. 4 ustawy prawo o stowarzyszeniach uczniowski klub sportowy podlega wpisowi do ewidencji prowadzonej przez starostę właściwego ze względu na siedzibę klubu. Wpisu do ewidencji dokonuje się na podstawie wniosku. Wpis i odmowa wpisu do ewidencji następuje w drodze decyzji. Jak dalej wskazuje ustawa przepis ten stosuje się odpowiednio do innych niż uczniowskie klubów sportowych działających w formie stowarzyszenia, których statuty nie przewidują prowadzenia działalności gospodarczej. O ile więc tworzony przez nas klub nie będzie prowadził działalności gospodarczej, to nie ma konieczności rejestracji takiego klubu w KRS. Klub taki jest rejestrowany przez właściwego starostę i w ten sposób uzyskuje osobowość prawną. Jest to bardzo istotne z punktu widzenia kosztów, bowiem rejestracja klubu w KRS nawet jeżeli nie korzystamy z pomocy prawnika kosztować nas będzie znacznie więcej niż rejestracja u starosty. Nie będziemy bowiem musieli ponosić kosztów związanych z wpisem i ogłoszeniami, a zapłacimy jedynie opłatę administracyjną w wysokości 10 zł.

Dokumenty rejestrowe

Zgodnie z ustawą o sporcie w celu założenia klubu sportowego należy złożyć wniosek do właściwego starosty o wpis klubu do ewidencji. Do wniosku należy załączyć:

  • statut;
  • listę założycieli, zawierającą ich imiona i nazwiska, daty i miejsca urodzenia, miejsca zamieszkania oraz własnoręczne podpisy;
  • informację o adresie siedziby klubu sportowego.

Głównym dokumentem regulującym działalność klubów sportowych jest ich statut. Prawo o stowarzyszeniach przewiduje obligatoryjne informacje, które muszą zostać zamieszczone w statucie, bez których zarejestrowanie klubu będzie niemożliwe. Zgodnie zatem z art. 10 ust. 1 ustawy prawo o stowarzyszeniach statut stowarzyszenia określa w szczególności:

1) nazwę stowarzyszenia, odróżniającą je od innych stowarzyszeń, organizacji i instytucji,

2) teren działania i siedzibę stowarzyszenia,

3) cele i sposoby ich realizacji,

4) sposób nabywania i utraty członkostwa, przyczyny utraty członkostwa oraz prawa i obowiązki członków,

5) władze stowarzyszenia, tryb dokonywania ich wyboru, uzupełniania składu oraz ich kompetencje,

6) sposób reprezentowania stowarzyszenia oraz zaciągania zobowiązań majątkowych, a także warunki ważności jego uchwał,

7) sposób uzyskiwania środków finansowych oraz ustanawiania składek członkowskich,

8) zasady dokonywania zmian statutu,

9) sposób rozwiązania się stowarzyszenia.

Z punktu widzenia klubów sportowych najistotniejsze są oczywiście cele jakie będą one realizować, które powinny być zakreślone dosyć szeroko. Przykładowo określone cele statutowe klubu jeździeckiego mogą wyglądać tak:

Klub realizuje swoje zadania w szczególności poprzez:

  1. zrzeszanie zawodników i umożliwienie im współzawodnictwa sportowego na poziomie regionalnym, ogólnopolskim i międzynarodowym, zgodnie z zasadami przyjętymi przez Polski Związek Jeździecki;
  2. organizację treningów sportowych w ramach prowadzonej sekcji sportowej;
  3. organizację klinik, zgrupowań sportowych i innych akcji szkoleniowych;
  4. organizację zawodów i innych imprez sportowych na poziomie regionalnym, ogólnopolskim i międzynarodowym;
  5. wspieranie finansowe i rzeczowe członków klubu we współzawodnictwie sportowym;
  6. inną działalność wspierająca rozwój jeździectwa.

Kolejną istotną kwestią są władze klubu, który aby został zarejestrowany musi posiadać co najmniej trzy organy. Po pierwsze najwyższą władzę klubu tworzy walne zebranie członków, a więc wszystkich osób przynależących do klubu, z pewnymi ograniczenia w stosunku do osób, które nie posiadają w ogóle lub nie posiadają pełnej zdolności do czynności prawnych, a więc w większości dzieci i młodzież. Każdy klub zobowiązany jest posiadać zarząd, który stanowi władzę wykonawczą klubu i kieruje jego bieżącą działalności. Często pomijanym w praktyce tworzenia klubów jest organ kontroli, czyli najczęściej komisja rewizyjna. Brak umieszczenia w statucie organu kontroli stanowi przeszkodę w rejestracji klubu, należy zatem o tym pamiętać.

Wymogi formalne.

Klub sportowy, czy to uczniowski, czy też inny nieprowadzący działalności gospodarczej może założyć co najmniej 15 osób, o pełnej zdolności do czynności prawnych i niepozbawionych praw publicznych. Dzieci i młodzież, które nie ukończyły lat 18 mogą być członkami klubów, ale nie mogą ich tworzyć. Członkowie założyciele klubów powołują spośród siebie komitet założycielski, którego liczba nie jest w żaden sposób określona przepisami prawa. Z wyboru komitetu założycielskiego sporządza się protokół, który stanowi również załącznik do wniosku o rejestrację klubu. Komitet założycielski w liczbie osób najczęściej trzech składa podpisany przez siebie wniosek o wpis do ewidencji czy też wpis do rejestru KRS wraz z dokumentacją wyżej wskazaną i protokołem wyboru komitetu oraz niezbędnymi opłatami.

Rejestracja.

Jeżeli wniosek o rejestrację składany jest do Sądu (w przypadku, gdy klub będzie prowadzić działalność gospodarczą) sąd rejestrowy rozpoznaje go niezwłocznie, a rozstrzygnięcie powinno nastąpić nie później niż w ciągu 3 miesięcy od dnia złożenia wniosku. Jeżeli zaś wniosek jest składany do starosty, jego rozpatrzenie powinno nastąpić w drodze decyzji administracyjnej na której wydanie starosta co do zasady ma 30 dni od dnia złożenia wniosku. Dopiero po wpisaniu klubu do rejestru bądź ewidencji może on rozpocząć prowadzenie działalności. Uzyskanie podmiotowości przez klub w sensie prawnym stanowi dopiero podstawę do ubiegania się o przyjęcie klubu w poczet członków czy to okręgowego związku sportowego czy też związku sportowego działającego na szczeblu krajowym.

Obrót ziemią rolną na nowych zasadach- zmiany w przepisach od 2016 roku.

W dniu 5 sierpnia 2015 roku sejm uchwalił nową ustawę o kształtowaniu ustroju rolnego, zmieniającą również w znacznej części przepisy ustawy z dnia 19 października 1991 roku o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz.U. z 2012 roku, poz. 1187, z późn. zm.) Ustawa ta po podpisaniu jej przez Prezydenta w dniu 27 sierpnia 2015 roku wchodzi w życie od dnia 1 stycznia 2016 roku. Wraz z nowym rokiem zaczynają zatem obowiązywać nowe zasady obrotu gruntami rolnymi, które w sposób istotny ograniczają zasady nabywania nieruchomości rolnych.

Założeniem i jednocześnie głównym celem ustawodawcy dla wprowadzenia nowej regulacji jest ochrona polskich gruntów przed ich wykupem przez obcokrajowców poprzez ograniczenia, jakie ustawodawca nakłada na obcokrajowców po zakończeniu okresu ochronnego ustalonego z Unią Europejską. Należy bowiem pamiętać, że zgodnie z ustaleniami między stroną Polską a Unią Europejską po 1 maja 2016 roku nabywanie nieruchomości przez cudzoziemców nie wymagałoby już zgody właściwych Ministrów.

Pozostałe cele ustawodawcy to poprawa struktury obszarowej gospodarstw rolnych, przeciwdziałanie nadmiernej koncentracji nieruchomości rolnych, zapewnienie prowadzenia gospodarstw rolnych o odpowiednich kwalifikacjach, a także modyfikacja zasad obrotu nieruchomościami rolnymi z Zasobu Nieruchomości Rolnych Skarbu Państwa.

Najistotniejsze zmiany w wyżej wymienionych ustawach dotyczą:

  • Prawa pierwokupu nieruchomości rolnej w przypadku jej sprzedaży.

Zgodnie z dzisiaj obowiązującymi przepisami prawo pierwokupu nieruchomości rolnej przysługuje dzierżawcy, o ile umowa była zawarta na piśmie z datą pewną oraz była wykonywana co najmniej 3 lata, a nabywana nieruchomość wchodzi w skład gospodarstwa rodzinnego dzierżawcy lub jest dzierżawiona przez spółdzielnie produkcji rolnej. W sytuacji gdy brak jest dzierżawcy albo nie wykonuje on prawa pierwokupu, prawo to przechodzi na Agencję, jeżeli powierzchnia nieruchomości wynosi co najmniej 5 hektarów. Od 1 stycznia 2016 roku zmienia się krąg podmiotów uprawnionych z tytułu pierwokupu. Jeżeli nie będzie bowiem uprawnionego dzierżawcy to prawo pierwokupu wykonać będzie mógł rolnik indywidualny będący właścicielem nieruchomości rolnej graniczącej ze sprzedawaną nieruchomością. W przypadku gdy uprawnionych sąsiadów będzie więcej określenie komu przysługiwać będzie prawo pierwokupu należeć będzie do sprzedającego. Dopiero w trzeciej kolejności po dzierżawcy oraz sąsiadach prawo pierwokupu przysługiwać będzie Agencji. Podobnie jak obecnie prawa pierwokupu nie będziemy stosować przy sprzedaży ziemi między innymi na rzecz rolników indywidualnych nabywających grunty na powiększenie gospodarstwa rodzinnego, osób bliskich zbywcy, spółdzielni produkcji rolnej lub jej członka. Paradoksalnie ustawa w art. 6 pkt. 3 wyłącza prawo pierwokupu sąsiada, gdy nabycie następuje na rzecz sąsiada, co może w praktyce wiązać się z problemami. Co istotne każdy komu przysługiwać będzie prawo pierwokupu w sytuacji, gdy cena sprzedawanej nieruchomości rażąco odbiegać będzie od jej wartości rynkowej, będzie mógł wystąpić do sądu o ustalenie tej ceny, którą Sąd ustali przy zastosowaniu przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. W przypadku zbycia nieruchomości z pominięciem pierwokupu osób uprawnionych, umowa taka będzie nieważna.

  • Forma umów dzierżawy

W nowej ustawie zmienia się również wymóg co do formy umowy dzierżawy. Jeśli chodzi o pierwokup dzierżawcy, to prawo to będzie realizowane skutecznie jeśli umowa zostanie zawarta w formie pisemnej oraz będzie wykonywana co najmniej 3 lata. Ustawa wprowadza nowy wymóg przekazywania umów do dyrektora oddziału Agencji i od terminu tego przekazania liczyć będziemy termin wykonywania umowy. W zasadzie w przypadku umów zawieranych na czas do lat 5 wystarczająca będzie forma pisemna bez konieczności potwierdzania podpisu przez notariusza lub wójta gminy tak jak to miało miejsce dotychczas. Jednakże brak formy pisma skutkować będzie nieważnością umowy, dlatego też ustne umowy dzierżawy od stycznia 2016 roku znikają z obrotu. Jeśli chodzi o umowy zawierane na okres ponad 5 lat to umowa taka będzie musiała być zawarta w formie aktu notarialnego. Niezachowanie tego wymogu skutkować będzie nieważnością umowy.

  • Zmniejszenie normy obszarowej

Obecnie prawo pierwokupu Agencji poza przypadkiem odsprzedaży nieruchomości w terminie 5 lat od jej nabycia od Agencji, co reguluje art. 29 ust. 4 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi skarbu Państwa, przysługuje również w przypadku gdy nieruchomość będąca przedmiotem prywatnego obrotu obejmuje powierzchnię co najmniej 5 ha. W nowej ustawie Agencja będzie mogła realizować prawo pierwokupu do nieruchomości o obszarze co najmniej 1 ha, co w sposób zasadniczy zwiększy ilość transakcji, w których „pośredniczy” Agencja. O tym czy Agencja wykonywać będzie prawo pierwokupu decydować będą nowo powołane komisje do spraw kształtowania ustroju rolnego.

  • Reglamentacja obrotu nieruchomościami skutkującego podziałem gospodarstwa

Wraz z nowym rokiem ustawodawca wprowadza reglamentację obrotu ziemią, jeżeli w wyniku sprzedaży nieruchomości miałoby dojść do podziału gospodarstwa. Krótko mówiąc ustawodawca dąży do tego, aby w rękach zbywcy pozostała co najmniej tzw. podstawowa norma obszarowa użytków rolnych w gospodarstwie rolnym, która będzie różna dla każdego województwa. Ustawodawca zakłada, że podstawowa norma obszarowa wynosić ma nie więcej niż 4 krotność średniej powierzchni gruntów w województwie. Co istotne o dopuszczalności podziału gospodarstwa rolnego, a więc o dopuszczalności sprzedaży ziemi w drodze decyzji rozstrzygać będzie Dyrektor oddziału Agencji, co już teraz budzi uzasadnione wątpliwości co do konstytucyjności tak daleko idącego ograniczenia prawa własności.

  • Zmiana zasad w nabywaniu nieruchomości od Agencji

Nowa ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego zmienia również przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Najważniejsze zmiany mają na celu uniemożliwienie koncentracji gruntów w rękach jednego właściciela i blokują powstawanie latyfundiów. Od stycznia nie będzie można zakupić od Agencji więcej niż 500 ha, przy czym do tej powierzchni wliczać będziemy również to co nabyliśmy, a następnie zbyliśmy. Tak więc z Zasobu przez cały okres prowadzenia działalności nie nabędziemy więcej niż 500 ha. Z zasobu nie nabędą już nieruchomości osoby, które władają lub władały nieruchomościami Zasobu bez tytułu prawnego i mimo wezwania Agencji nieruchomości tych nie opuściły. Bardzo ważną i doniosłą zmianą jest ustanowienie 10 letniego zakazu zbywania nieruchomości rolnych nabytych z Zasobu i nałożenie na nabywców obowiązku osobistego prowadzenia działalności rolniczej przez ten czas. Za niewywiązanie się z tego obowiązku ustawodawca przewiduje karę w wysokości 40% ceny sprzedaży, co jest sankcją bardzo dotkliwą. Zakaz zbywania nie dotyczy zbycia na rzecz osoby bliskiej oraz za zgodą Agencji, co jest rozwiązaniem bardzo wątpliwym. Zgoda Agencji będzie bowiem miała charakter uznaniowy, determinowany ważnymi względami gospodarczymi, społecznymi lub losowymi.

Omówienie wszystkich zmian w ustawach nie jest możliwe z uwagi na ramy artykułu, tym bardziej że doniosłość praktyczna tych zmian dla rolników jest bardzo duża. Powyżej przedstawiono jedynie najistotniejsze zmiany w tym zakresie, dokonując ich skrótowego omówienia.

Kolejna poprawka prawa budowlanego

W związku z dużą nowelizacją Prawa budowlanego, która weszła w życie pod koniec czerwca bieżącego roku pojawił się problem związany z robotami prowadzonymi na obszarze wpisanym do rejestru zabytków. Po wejściu w życie nowelizacji roboty budowlane prowadzone na obiekcie wpisanym do rejestru zabytków lub na obszarze wpisanym do rejestru zabytków wymagały pozwolenia na budowę, co z kolei w sposób znaczący obciążało gminy i wpływało na wydłużenie procesu budowlanego w odniesieniu do ww. obszarów.

Z uwagi na to, iż roboty budowlane wykonywane na ww. obszarach to w sporej mierze sezonowe stoiska oraz budowle o tymczasowym charakterze, to w większości nie ingerują one na stałe w zabudowę obszarów wpisanych do rejestru zabytków. Jako przykład takich obszarów można wymienić układ ruralistyczny Kuźnicy, czy też Krynicy Morskiej, bądź układ urbanistyczny Starego Miasta Starogardu Gdańskiego lub Miasta Puck. Niedopatrzenie tej kwestii w nowelizacji wymagało dokonania korekty, która przywróciłaby właściwą organizację pracy gmin i skróciłaby proces budowlany zgodnie z pierwotnym zamierzeniem ustawodawcy.

Została ona wprowadzona ustawą z dnia 24 lipca 2015 roku o przygotowywaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych. Treść art. 29 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane zmieniono w następujący sposób:
• poprzednie brzmienie, które weszło w życie w dniu 28 czerwca 2015 roku – „Pozwolenia na budowę wymagają roboty budowlane wykonywane przy obiekcie budowlanym wpisanym do rejestru zabytków lub na obszarze wpisanym do rejestru zabytków.”
• nowe brzmienie, które weszło w życie w dniu 15wrzesnia 2015 roku – „4. Roboty budowlane, o których mowa w ust. 1 i 2, wykonywane:
1) przy obiekcie budowlanym wpisanym do rejestru zabytków – wymagają pozwolenia na budowę,
2) na obszarze wpisanym do rejestru zabytków – wymagają dokonania zgłoszenia, o którym mowa
w art. 30 ust. 1
– przy czym do wniosku o pozwolenie na budowę oraz do zgłoszenia należy dołączyć pozwolenie właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków wydane na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.”.

Oznacza to, że chcąc prowadzić roboty budowlane na obszarze wpisanym do rejestru zabytków wystarczającej jest zgłoszenie robót w trybie art. 30 ust. 1 prawa budowlanego. W poprzednim, co prawda bardzo krótkim, stanie prawnym konieczne byłoby uzyskanie pozwolenia na budowę co znacznie utrudniało prowadzenie procesu budowlanego.

ABC UMÓW SPRZEDAŻY KONI – CO POWINNA ZAWIERAĆ PRAWIDŁOWO SPORZĄDZONA UMOWA?

Kształt umowy sprzedaży konia i jej szczegółowe postanowienia będą zależne głównie od tego czy umowa ma zabezpieczać przede wszystkim interes Kupującego czy też Sprzedającego. Pewne postanowienia są jednak wspólne i powinny znaleźć się w umowie niezależnie do tego, na rzecz kogo umowa jest sporządzona. Poniżej w punktach wskazujemy na co zwrócić umowę przy sporządzaniu umów.

  1. Nazwa, data i miejsce zawarcia umowy.
  2. Strony umowy – tutaj wskazujemy imię i nazwisko stron, adres zamieszkania, PESEL, seria i nr dowodu osobistego, a w przypadku przedsiębiorców NIP i adres prowadzonej działalności. PESEL/NIP to na dzień dzisiejszy konieczne dane dla dochodzenia roszczeń przed Sądem.
  3. Przedmiot umowy – wskazanie Konia wraz z jego opisem, czyli nazwą i numerem paszportu, maścią, rasą i wszelkimi danymi identyfikującymi.
  4. Istotne postanowienia umowne – czyli to co w umowie najważniejsze, a więc określenie że Kupujący konia nabywa, a Sprzedający przenosi na Kupującego własność konia za określoną kwotę. Przeniesie własności i wskazanie konkretnej kwoty nabycia to dwa elementy konieczne dla zakwalifikowania danej umowy jako umowy sprzedaży.
  5. Podstawowe obowiązki stron- a więc jak dojdzie do wydania konia Kupującemu i jak dojdzie do zapłaty na rzecz Sprzedającego. Ponadto określenie terminów dokonania tych czynności i miejsce ich wykonania.
  6. Odpowiedzialność za szkody – to dla większości kontrahentów bardzo istotna kwestia. W umowie należy określić kiedy przechodzi odpowiedzialność za konia ze Sprzedającego na Kupującego. W tej kwestii należy sporządzić opis stanu zdrowia fizycznego i psychicznego konia i określić za co odpowiedzialność ponosi każda ze stron. Określenie odpowiedzialności obejmuje również kwestię rękojmi za wady, co należy dokładnie określić, z uwagi na zaostrzone zasady odpowiedzialności Sprzedającego. Zaleca się określenie przynajmniej podstawowych wad. W przypadku badania TUV należy wskazać w umowie jego wykonanie i wynik. Z uwagi na obowiązujące zasady rękojmi dobrze jest zaznaczyć przeznaczenie konia i jego dalsze użytkowanie, aby nie było wątpliwości w jakim celu koń jest nabywany. Kwestia odpowiedzialności ma charakter bardzo indywidualny i zależy od rodzaju transakcji, a także od tego czy w głównej mierze umowa ma zabezpieczać interes kupujących czy sprzedających.
  7. Dodatkowe zabezpieczenia – Nie ma przeszkód, aby w umowie sprzedaży koni stosować dodatkowe zabezpieczenia np. w postaci umownego prawa odstąpienia od umowy w jakimś określonym terminie, co w istocie pozwala nam na wypróbowanie konia przez jakiś czas lub kary umownej w przypadku ujawnienia się wad.
  8. Postanowienia końcowe – tutaj należy wskazać Sąd właściwy w przypadku sporu, co może nas uchronić przed dodatkowymi kosztami w przypadku komplikacji.
  9. Załączniki do umowy – jako załącznik zaleca się wskazanie paszportu oraz wyniku badania TUV, aby uniknąć niepotrzebnych sporów co do stanu zdrowia konia w chwili sprzedaży.
  10. Podpis- każda umowa dla swojej skuteczności musi być podpisana. Każda ze stron musi dysponować egzemplarzem podpisanym co najmniej przez drugą stronę. Ważne jest, że zeskanowana umowa nie jest traktowana jako umowa podpisana, chyba, że umowa została sporządzona przy pomocy podpisu elektronicznego. Należy zatem dołożyć starań w celu uzyskania podpisanego oryginału od drugiej strony.

Z uwagi na zmianę przepisów dotyczących rękojmi w interesie Sprzedających jest zawieranie pisemnych umów sprzedaży w sposób jasny określających zasady rękojmi i odpowiedzialności. Koszt sporządzenia umowy sprzedaży konia jest stosunkowo niewielki, a prawidłowo sporządzona umowa może nas uchronić od przykrych niespodzianek, kiedy koń nowemu właścicielowi się nie spodoba

Transparentność Działania Związków Jeździeckich A Dostęp Do Informacji Publicznej

Transparentność działania związków jeździeckich w świetle przepisów prawa.

Jawność działania Polskiego Związku Jeździeckiego czy też okręgowych związków jeździeckich budzi żywe dyskusje. Oczekiwaniem środowiska jest upublicznianie i prezentowanie nam wszelkich działań związkowych. Organy władzy związkowej przeważnie zaś nie są zainteresowane upublicznianiem jakichkolwiek informacji i stronią od szumnie zapowiadanej jawności i przejrzystości procedur związkowych. Oczywiście w świetle interesu środowiska dostęp do informacji o działaniach związku z punktu widzenia etycznego nie budzi żadnych wątpliwości. Wszystkim nam należy się wyczerpująca informacja dotycząca podejmowanych decyzji wraz z ich uzasadnieniem. Jednakże kwestia powinności i rozliczania władz związku ze składanych obietnic nie jest przedmiotem tego artykułu i jej omówienie należy zostawić środowisku oraz komentatorom. Ze swojego punktu widzenia chciałbym przedstawić Państwu obowiązki organów związkowych w przedmiocie udzielania dostępu do informacji obejmującej działania związku, jako informacji publicznej w świetle ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dalsze rozważania będą aktualne zarówno dla informacji dotyczących działań Polskiego Związku Jeździeckiego, jak również okręgowych związków jeździeckich w odniesieniu do ich prawnych obowiązków, lecz nie będą stanowić oceny ich działań. Celem artykułu jest odpowiedź na pytanie czy związki sportowe dysponują informacjami publicznymi w rozumieniu ustawy, a ponadto czy są obowiązane je udostępniać na żądanie zainteresowanych.

Informacja publiczna a związki jeździeckie.

Prawo dostępu do informacji publicznej reguluje przede wszystkim Konstytucja w art. 61 zgodnie z którym obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Ta ogólna norma wyrażona w Konstytucji znajduje swoje uszczegółowienie w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną i w związku z tym podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie w niej określonych. Ta mało precyzyjna informacja została szerzej rozwinięta przez orzecznictwo sądów administracyjnych, które wskazują, że informacją publiczną są informacje wytworzone przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym (komunalnym bądź Skarbu Państwa), jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 października 2002 r., II SA 1956/02 a także wyrok NSA z 30 października 2002 r., II SA 2036-2037/02, II SA 181/02; wyrok NSA z 20 października 2002 r.). Definicję informacji publicznej rozwija art. 6 ust. 1 ustawy poprzez wymienienie listy zagadnień, które zalicza się do tej kategorii. Zgodnie z tym za informacje publiczne będziemy uważać informacje o statusie prawnym lub formie prawnej, organizacji, przedmiocie działalności i kompetencjach, organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach, strukturze własnościowej, majątku oraz zasadach funkcjonowania. Informacja publiczna to dla naszego środowiska przede wszystkim informacja o pracach władz związku. Czy zatem środowisko dążąc do transparentności może żądać ujawnienia okoliczności zawarcia umów z organizatorami, ich treści oraz indywidualnie uzgadnianych warunków? Czy każdy może żądać ujawnienia pełnej informacji o działaniach finansowych związku? Często informacje te są  trzymane w tajemnicy, a argumentem jest ochrona tajemnicy handlowej bądź ochrona struktury organizacyjnej jako takiej. Związki sportowe rzadko kiedy w swoich działaniach kierują się pełną transparentnością, a dostęp do informacji związkowych jest pilnie strzeżony. W literaturze dotyczącej prawa sportowego prezentowane są różne koncepcje dotyczące udostępniania informacji przez związki w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Podnosi się, że związki sportowe nie zostały wymienione wśród podmiotów obowiązanych do udostępniania tego typu informacji.  Dodatkowo ustawa o sporcie również w żaden sposób nie reguluje tej materii. Pewnym punktem zaczepienia jest jednak treść art. 4 ust. 1 pkt. 5, zgodnie z którym podmiotami obowiązanymi do udostępniania informacji publicznej są w szczególności podmioty (inne niż wymienione w art. 4 ust. 1 pkt. 1,2,3,4) lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Zwrot w szczególności oznacza, że ustawodawca otwiera krąg podmiotów, który ma obowiązek udostępniać informację w trybie przewidzianym ustawą, a dodatkowo zobowiązuje do tego wprost w zasadzie wszelkie podmioty wykonujące funkcje publiczne. Kwestia wykonywania funkcji publicznych przez związki sportowe została szczegółowo omówiona w orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 marca 2013 r. (II SAB/Wa 1/13) gdzie Sąd ten stwierdził, że polski związek sportowy jest podmiotem wykonującym zadania publiczne, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zdaniem tego Sądu świadczy o tym przede wszystkim treść art. 27 ust. 2 i 29 ust. 1 ustawy o sporcie stanowiące o możliwości dofinansowania polskich związków sportowych przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego czy ministra właściwego do spraw kultury fizycznej, ale także brzmienie statutów polskich związków sportowych. W tej mierze można wskazać na treść statutu PZJ, który wskazuje chociażby, że celem związku jest między innymi organizacja współzawodnictwa sportowego, popularyzacja i rozwój jeździectwa oraz parajeździectwa. Niewątpliwie Związki  jeździeckie korzystają również ze środków publicznych co jasno wskazuje na wykonywanie funkcji publicznych. Co istotne w tej sprawie, Sąd stwierdził jednoznacznie, że obowiązek udzielenia informacji publicznej nie dotyczy polskich związków sportowych wyłącznie w zakresie rozliczenia dofinansowania, dotacji lub wykonania zadań zleconych, w tym z udziałem środków publicznych, ale został zakreślony bardzo szeroko. W zasadzie uzasadnione jest stwierdzenie, że zgodnie z orzecznictwem obowiązek udzielania informacji przez Związki jest tak szeroki jak w przypadku innych podmiotów wymienionych bezpośrednio w ustawie i nie odnosi się wyłącznie do działań realizowanych ze środków publicznych.

Skutki stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej w stosunku do związków sportowych.

Jakie jest zatem praktyczne znaczenie stosowania ustawy do związków sportowych? Najistotniejsze jest to, że każdy może zwrócić się do Związku z zapytaniem o interesujące go informacje. Każdy kto uważa, że przejrzystość i jawność działania Związku jest ograniczona może żądać ujawnienia informacji dotyczących jego funkcjonowania w trybie przewidzianym ustawa o dostępie do informacji publicznej. Związek w takiej sytuacji nie ma prawa odmówić udzielenia informacji zasłaniając się dobrem sprawy, swoimi interesami gospodarczymi czy dobrem kontrahenta, oczywiście o ile nasze zapytanie nie przekracza zakresu wskazanego ustawą.  Czas na udzielenie odpowiedzi w przypadku wystąpienia z zapytaniem wynosi co do zasady 14 dni. Termin ten w pewnych szczególnych przypadkach może zostać wydłużony jednak może to wynosić maksymalnie 2 miesiące. W przypadku gdy wystąpimy z zapytaniem do Związku i nie otrzymamy odpowiedzi przysługuje nam skarga do sądu administracyjnego, co zaś wiąże się z obowiązkiem poniesienia kosztów postępowania przez Związek, w sytuacji uwzględnienia naszej skargi.